Akışmetre (Flowmeter) Tabanlı Dolum Nedir?
Geleneksel pistonlu dolum makineleri mekaniktir; sıvıyı bir silindire çeker ve iterler. Ancak süt, sıvı yağ, madeni yağ ve kimyasallar gibi yüksek kapasiteli ve ultra hijyen gerektiren ürünlerde mekanik parçalar dezavantaj yaratır.
Akışmetre (Flowmeter) sistemleri ise mekanik pistonlar yerine elektronik sensörler kullanarak sıvının miktarını anlık olarak ölçer. Nozül açıldığında sıvı akmaya başlar, hedeflenen değere ulaşıldığında (örneğin tam 1.000 ml veya 900 gram) valf saliseler içinde kapanır.
Endüstride başlıca iki tip akışmetre kullanılır: Manyetik (Magnetic) ve Kütlesel (Coriolis - Mass).
1. Manyetik Akışmetreler (Magnetic Flowmeter / Mag-meter)
Faraday'ın elektromanyetik indüksiyon yasasıyla çalışır.
- Nasıl Çalışır? Borunun içinden geçen sıvıya manyetik bir alan uygulanır. Sıvı ne kadar hızlı akarsa o kadar yüksek voltaj üretir. Bu voltaj ölçülerek sıvının "Hacmi (Litre/Mililitre)" hesaplanır.
- Kullanım Şartı: Sıvının elektriği iletebilmesi (iletken / conductive) şarttır.
- Nerelerde Kullanılır? Süt, meyve suyu, ayran, şalgam, su, şampuan gibi su bazlı (iletken) ürünlerde mükemmel sonuç verir.
- Dezavantajı: İletkenliği olmayan saf su (RO), zeytinyağı veya madeni yağları ölçemez.
2. Kütlesel Akışmetreler (Coriolis Mass Flowmeter)
Dünyanın en hassas ölçüm teknolojisidir. Sıvının hacmini (Litre) değil, doğrudan "Kütlesini (Kilogram/Gram)" ölçer.
- Nasıl Çalışır? Borunun içinde U veya düz şeklinde titreşen tüpler vardır. Sıvı bu tüplerden geçerken "Coriolis kuvveti" adı verilen bir bükülme yaratır. Bu bükülme anlık olarak ölçülerek ürünün gramajı belirlenir.
- Nerelerde Kullanılır? Zeytinyağı, ayçiçek yağı, motor yağı, şurup, bal ve yoğun kimyasallar.
- Avantajı: Hacimsel dolumda (Litre) sıvının sıcaklığı değiştiğinde genleşme olur ve hatalar yaşanır. Oysa 1 Kilogram yağ, sıcaklık 10°C de olsa 90°C de olsa her zaman 1 Kilogramdır! Bu yüzden Mass Flowmeter'lar (Kütlesel) sıcağa ve soğuğa karşı %100 bağışıklıdır ve asla gramaj firesi vermez (±%0.1 hassasiyet).
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
S: CIP (Otomatik Temizlik) sürecinde akışmetreler zarar görür mü? C: Hayır, tam aksine! İçlerinde piston veya o-ring gibi hareketli mekanik parça (moving parts) olmadığı için, CIP kimyasalları borunun içinden hiçbir engel olmadan hızla akar ve %100 hijyen sağlanır. (EHEDG onaylıdır).
S: Flowmeter dolum makineleri neden daha pahalıdır? C: Her dolum nozülü için ayrı bir elektronik sensör (Krohne, Endress+Hauser vb.) kullanılması gerekir. İlk yatırım maliyeti yüksek olsa da, gramaj hatalarını sıfırladığı için (Give-away) büyük kapasiteli tesislerde kendini 1 yıl içinde amorti eder.
Dr Mach olarak, süt ve sıvı yağ projelerinizde Endress+Hauser altyapısına sahip tam elektronik Akışmetreli Dolum Monobloklarımızla sıfır fire ve maksimum kapasite sunuyoruz.
